Hơn 15.000 người gốc Việt đang sống dưới bóng lệnh trục xuất cũ — nguy cơ bị Trump đưa về "quê hương xa lạ"

Khoảng 15.000 người gốc Đông Nam Á — trong đó có hàng nghìn người Việt — đang sống trong nỗi lo thường trực bị trục xuất dựa trên các lệnh di trú cũ, theo số liệu từ các tổ chức vận động quyền di dân tại Mỹ. Nhiều người trong số này đã sống tại Mỹ hàng chục năm, có gia đình, nhà cửa, công việc — nhưng vẫn có một án lệnh trục xuất treo lơ lửng từ thời họ còn là thiếu niên.

Câu chuyện của Thu Ngọc Nguyễn tại St. Louis

Thu Ngọc Nguyễn, 47 tuổi, đến Mỹ từ Việt Nam năm 1990 khi mới 12 tuổi, cùng mẹ và chị. Ông lớn lên ở St. Louis trong nghèo khó, phạm tội năm 17 tuổi, thụ án tù. Sau khi ra tù, ICE giam ông để trục xuất — nhưng Việt Nam lúc đó từ chối tiếp nhận, nên ông được thả với điều kiện kiểm tra ICE hàng năm.

Suốt hơn 20 năm kể từ đó, ông chuyển đến Nebraska, nuôi hai con gái (nay 18 và 21 tuổi), làm việc hợp pháp tại nhà máy thực phẩm. Rồi ngày 9/4/2026, ICE bắt ông tại buổi kiểm tra thường kỳ — với lý do lệnh trục xuất từ năm 2000 vẫn còn hiệu lực.

Thay đổi chính sách và làn sóng bắt giữ mới

Kể từ năm 2020, Mỹ và Việt Nam đã ký Biên bản Ghi nhớ mới, mở đường cho việc trục xuất những người đến trước năm 1995. Chính quyền Trump đang tích cực tận dụng cơ chế này để thực thi các lệnh trục xuất vốn bị đóng băng hàng chục năm.

Luật sư di trú David Cox giải thích: "Họ đã có lệnh trục xuất. Chỉ là trước đây không thể thực hiện vì Việt Nam không chấp nhận. Bây giờ chính quyền đang hành động." Hàng nghìn người rơi vào hoàn cảnh này — phạm tội khi còn trẻ, đã thụ án, đã tái hòa nhập — nay phải sống trong lo sợ bị bắt bất kỳ lúc nào.

Luật SEADRA tại Hạ viện, nếu được thông qua, sẽ chấm dứt các lệnh trục xuất này và cho phép những người như ông Thu Ngọc được cấp giấy phép làm việc lâu dài. Nhưng trong bối cảnh chính trị hiện nay, triển vọng thông qua vẫn còn bất định.